artefakty.org _(qp)_ Galeria sztuki użytkowej i fotografii.

Wypisze tu w punktach kroki i informacje potrzebne do zrobienia dobrego placu zabaw.

a)Ustalamy miejsce i określamy przestrzeń na plac zabaw.

Wybieramy najładniejsze miejsce, dzieci są tego warte a ładny plac zabaw to rodzaj rzeźby i dobrze zaprojektowany ozdobi każdą przestrzeń.
Plac zabaw powinien być na widoku tak aby łatwo można było kontrolować co się na nim dzieje.
Czasem zgłaszają się osoby które chcą postawić plac zabaw koło śmietników lub pod kablami wysokiego napięcia lub w innym absurdalnym miejscu. Oczywiście odmawiamy w takich przypadkach i to nie tylko ze względów bezpieczeństwa ale też estetyki.
Plac zabaw to nie tylko miejsce na drewniane konstrukcje ale też wolna przestrzeń po której dzieci mogą swobodnie biegać.Idealnie jest jeśli stanowi ona co najmniej 50% dostępnej przestrzeni.
Wkoło elementów placu zabaw pozostawiamy wolną strefę bezpieczeństwa 1,5 m lub więcej.
Plac zabaw to krzyki wrzaski śmiechy i dużo hałasu trzeba to wziąć pod uwagę aby uniknąć konfliktu z sąsiadami.

b)Ustalamy jak zabezpieczymy teren

Dobrze jest aby teren na plac zabaw był ogrodzony ze względu na bezpieczeństwo dzieci.
Chodzi o to aby dzieci nie wychodziły z niego bez opiekuna. Dobre ogrodzenie zabezpieczy też plac zabaw przed zwierzętami (szczególnie jest to ważne jeśli planujemy otwartą piaskownice lub zanurzenie całego placu zabaw w piasku)
Jeśli teren jest blisko ruchliwej drogi dobrze jest od tej strony obsadzić teren jakimś żywopłotem/drzewami ochroni to dzieci od hałasu pyłu i kurzu ale oczywiście lepiej by było odsunąć plac zabaw jak najdalej.

Ogrodzenie nie musi być wysokie ważne żeby dzieci nie przeszły bo starsi i tak przejdą.
Dobrze jest też jakoś teren zabezpieczyć przed młodzieżą i dorosłymi taki plac zabaw to dla nich idealne miejsce do wieczornych spotkań. Często kończy się to zaśmieceniem terenu zdarzają się też kradzieże drobnych elementów.
Ogrodzenie trzeba dobrać takie aby dzieciom nie stała się krzywda czyli unikamy ostrych elementów a w żywopłotach kolczastych i trujących wiec np. żywopłot z cisu odpada.

c)Ustalamy rodzaj podłoża
Podłoże jest bardzo ważne dla bezpieczeństwa dzieci możemy zastosować różne podłoża w zależności od potrzeb i budżetu. Mamy do wyboru następujące podłoża:
-ziemia/klepisko to twarde podłoże ale na pewno bezpieczniejsze niż beton który zupełnie się nie nadaje na podłoże dla dzieci. Można stosować do niskich elementów i dla starszych dzieci.
Klepisko powstaje samoczynnie z trawiastego podłoża w miejscach szczególnie uczęszczanych przez dzieci.
-dobra gęstą trawa do celów sportowych to całkiem dobre podłoże dla mniejszej ilości dzieci,
cena takiego podłoża jest umiarkowana ale trawa wymaga regularnego przycinania i podlewania..
-piasek warstwa 30cm lub więcej, cały plac zabaw zanurzony w piasku to dobre rozwiązanie ale niestety kosztowne. Jednorazowe wypełnienie nie jest takie drogie ale piasek trzeba zmieniać przynajmniej raz w roku
-kora warstwa 30 cm lub więcej,używa się kory sosnowej tańsze rozwiązanie niż piasek ale może się roznosić po całym terenie. Kora zawiera substancje bakteriobójcze więc pod tym względem wygrywa z piaskiem .
-drobny żwirek jest całkiem dobry jeśli jest ryzyko podmakania podłoża,szczególnie dobrze sprawdza się pod huśtawkami jest też materiałem ostrzegawczym dziecko wchodząc na żwirek
robi się czujniejsze.
-tworzywa sztuczne kostki gumowe maty i inne sztuczne substancje to bardzo drogie i bezpieczne podłoża. Dobrze sprawdzają się przy obleganych placach zabaw można je położyć bezpośrednio na betonie. Jednak są to sztuczne materiały a lepiej jest jak dzieci mają kontakt z naturalnymi substancjami.

Podłoża dobrze jest łączyć bo im więcej bodźców dotrze do dziecka tym lepiej.
Projektując sensoryczny plac zabaw dla dzieci niewidomych i niedowidzących użyliśmy
żwirku dla wyznaczenia stref huśtawek i zjeżdżalni, dzieci wchodząc na taki teren słyszą i czuja gdzie są. Korę użyliśmy w koło wyższych elementów z których można spaść. Jest też trawa piasek i klepisko. Dzięki temu łatwo dzieciom się zorientować w przestrzeni i wyostrzyć zmysły na różne rodzaje podłoża.

d) dzielimy plac zabaw na strefy jeśli jest taka potrzeba
-strefa wejścia/wyjścia
-strefa dla opiekunów czyli ławeczki,stolik itp dobrze jest tak je umieścić blisko wyjścia z placu zabaw i tak aby był widok na cały plac zabaw a jeśli jest więcej miejsca to druga taką można umieścić naprzeciwko
-strefa dla młodszych dzieci planujemy ją blisko strefy dla opiekunów
-strefa dla starszych dzieci może być dalej
-jeśli jest potrzeba wyznaczamy inne strefy

e) zastanawiamy się jakie elementy będą potrzebne na plac zabaw
nie jest to proste i zależy od wielu czynników więc lepiej to zlecić projektantom szczególnie jeśli mamy ograniczony budżet.
Place zabaw spełniają różne funkcje i od tego będzie też zależeć jakie elementy zastosujemy.
-ogólnorozwojowy
-rehabilitacyjny
-edukacyjny

-Jeśli mamy małe dzieci to na pewno przyda się piaskownica najlepiej żeby była zamykana szczególnie jeśli do placu zabaw mają dostęp psy i koty. Dzieci rozwijają swoje zdolności manualne
i społeczne zachowania o ile bawią się w niej razem z innymi dziećmi.
-Huśtawki wiszące rozwijają natomiast poczucie równowagi balans ciałem i mogą pozytywnie wpływać na późniejsze życie.
-Huśtawka wagowa. Bawić się może na niej dwójka dzieci poza rozwojem balansu i koordynacji rozwijają też zachowania społeczne gdyż na tej zabawce dzieci współpracują z sobą aby się dobrze bawić
-Mostki wiszące spełniają podobna role jak huśtawki wagowe z tym że na nich może się bawić więcej dzieci
-Zjeżdżalnia dla dzieci w rożnym wieku preferowana jest przez młodsze dzieci chyba że jest wysoka. Zjeżdżalnia jest ogólnorozwojowa warto zwrócić uwagę na to że małe dziecko wychodząc na nią przełamuje swoje lęki i dzięki temu buduje poczucie własnej wartości.
-Domki i inne konstrukcje z otworami i miejscem do zabawy. W zależności od konstrukcji spełniają różne funkcje. Zawsze jednak wpływają na ogólny rozwój psychofizyczny dzieci. Jeśli bawi się na nich większa ilość dzieci wchodzą w interakcje i rozwijają zachowania społeczne. Często bawią się w dom,sklep i inne tematyczne zabawy. Takie zabawy to odgrywanie dorosłych zachowań. Dzieci wizualizują sobie i odgrywają różne scenki z dorosłego życia. Takie zabawy bardzo rozwijają wyobraźnie i ułatwiają im późniejsze życie.

f)Materiały

Dobrze jeśli plac zabaw jest zrobiony z różnych materiałów bo rozwija to dziecięcą wrażliwość

-liny + drewno to bardzo dobre ładne połączenie ciekawe i bezpieczne dla dzieci
drewno powinno być z drzew liściastych (nie ma wtedy drzazg) drewno z drzew iglastych można stosować w daszkach blisko ziemi i wszędzie tam gdzie dziecko nie ma dostępu
W kontakcie z ziemią używa się drewna akacjowego i innych odpornych gatunków
-metal można stosować ale raczej w umiarkowanych ilościach i bardziej jako dodatki
metal jest twardy i uderzenie w niego może boleć. Sprawdza się w zjeżdżalniach.
-inne materiały,jeśli są bezpieczne naturalne ekologiczne to jak najbardziej można je używać

Materiały których lepiej unikać:
-materiały drewnopochodne wszelkiego rodzaju wysoko przetworzone materiały w które głownie składają się z klejów i innej chemii a drewno jest tylko dodatkiem. Mogą być szkodliwe dla dzieci
są brzydkie a ich trwałość jest bardzo mała. Dodatkowo psując się tworzą niebezpieczne krawędzie
-metalowe rurki to relikt przeszłości wiele takich potworków wciąż straszy a co gorsza wiele firm dalej robi takie place zabaw. Szczególnie dla dzieci w miastach jest to szkodliwe,
zabija to ich wrażliwość ale to już temat na inny artykuł.
-plastik też odradzamy jest podobnie jak z placami zabaw z metalowych rurek sztuczne to i nijakie
struktura materiału jest nieciekawa kolorystyka zwykle jaskrawa i bardzo nasycona,lepiej nie rozbudzajmy takiej wrażliwości u dzieci i tak jest wystarczająco plastikowych ludzi. Jaskrawe barwy na dłuższą metę męczą i szpecą przestrzeń

g) Cechy dobrego projektu czyli na co warto zwrócić uwagę wybierając projekt.
Plac zabaw to poważna sprawa i lepiej żeby go ktoś zaprojektował miejsce gdzie się dziecko bawi to szczególne wyzwanie trzeba zadbać o bezpieczeństwo i stworzyć idealne warunki do rozwoju psychofizycznego.

-unikajmy oczywistych kształtów które ukierunkowują zabawę jeśli postawimy np plac zabaw w kształcie statku to dzieci nie znajdując miejsca dla swojej wyobraźni szybko się znudzą placem zabaw bo ile można się bawić w pływanie łódką. Takie kształty sprawdzają się jeśli plac zabaw jest dla dzieci przyjezdnych które bawią się na nim przez krótki czas.
Jeśli element ma bardziej abstrakcyjny kształt dziecko ma możliwość rozbudzenia swojej wyobraźni i wiele możliwości kreatywnej zabawy.

-plac zabaw musi być bezpieczny ale nie należy z tym przesadzać bo dzieci lubią wyzwania i lubią pokonywać strach. Dbajmy o to aby były w stanie w przyszłości same ocenić ryzyko i własne możliwości.

-plac zabaw powinien być dostosowany do rosnącego dziecka. Jeśli zrobimy mały otwór starsze dziecko przez niego nie przejdzie a mniejsze będzie miało frajdę że tylko ono tak potrafi później podrośnie i wdrapie się w miejsce gdzie wcześniej się bało. Dla młodzieży taki plac zabaw stanie się miejsce odosobnienia lub miejsce do ćwiczeń. A jak dorośnie przyjdzie z swoim dzieckiem albo sam będzie się bawił :D. Dlatego warto zainwestować w dobry plac zabaw bo to jest inwestycja na lata.

-plac zabaw powinien być wyjątkowy. Miasto,bloki,fabryki seryjna produkcja wszystko to ujednolica nasz świat. Może chociaż dzieci niech mają różne doświadczenia z dzieciństwa niech rozwijają swoje osobowości jeśli chcemy żeby nasz dziecko było kimś wyjątkowym dbajmy o to aby jego przeżycia i otaczająca przestrzeń były wyjątkowe. Chyba ,że planujemy karierę dziecka w wojsku wtedy warto im zamówić plac zabaw z metalowych rurek i plastiku na poligonach też takie są będzie im łatwiej w przyszłości ale nie liczmy na to że będzie kimś więcej niż szeregowym w wojsku, małym trybikiem w maszynie.

-plac zabaw powinien być piękny i nie chodzi o to aby każdemu się podobał bo gusta są różne. Plac zabaw to duża forma która może zdominować przestrzeń więc lepiej zamów coś na co będziesz patrzyć z przyjemnością i szybko się Ci się nie znudzi.

h) detale czyli jak powinien być wykończony element
-faktura materiału. Dziecko powinno mieć kontakt z różnymi fakturami więc poza gładkimi i miękkimi rzeczami używajmy szorstkie materiały(np. naturalną kora),materiały z wypukłościami ciekawe jest np. uwypuklenie słojów drewna. Jeśli mamy piaskownice kaskadową dobrze jest ja wypełnić piaskiem i żwirkiem o różnej grubości.
-kolorystyka też dobra jest różnorodność ale nie zawsze ładnie to wygląda wiec trzeba znać umiar.
Dobrze jest dobrać kolorystykę do otoczenia. Polecamy naturalną żywą kolorystykę jeśli malujemy drewno to lepiej żeby było widać układ słojów (które bardzo pobudzają wyobraźnie) farby kryjące
zwykle też robią powłokę i drewno przestaje oddychać. Stosujmy ekologiczne farby które nie szkodzą przyrodzie a dzieci się nimi nie trują (dzieci mogą gryźć elementy placu zabaw)Warto sprawdzić czy farby spełniają normy dotyczące kontaktu z śliną i czy nie są szkodliwe.
-śruby powinny być bezpieczne dla dzieci i trudne do odkręcenia

i)plac zabaw to nie tylko przedmioty

-można zasadzić jakieś owoce np. truskawki
-posadzić pachnące rośliny
-wpuścić zwierzęta kotki pieski króliki lub inne co tam mamy pozwólmy dzieciom bawić się
ze zwierzętami
-zaprosić inne dzieci, szczególnie jest to ważne jak plac zabaw jest w ogrodzie a dziecko jest jedynakiem i samo się bawi
-pozwólmy dziecku zmodyfikować plac zabaw niech weźmie tam swoje zabawki doczepi jakąś flagę porysuje go kredkami lub napisze coś w ten sposób dziecko oznaczy swój teren i będzie się lepiej czuło.

Oczywiście te informacje to tylko czubek góry lodowej, więc jeśli masz jakieś szczegółowe pytania
lub chcesz zamówić plac zabaw napisz list lub zadzwoń (607 916 616).

Barnaba Wójtowicz Szczotka
Ps.Jeśli Ci się spodobał artykuł i chcesz go wykorzystać na swojej stronie lub umieścić w gazecie.
Poinformuj mnie o tym nie mam nic przeciwko ale chciałbym o tym wiedzieć :)